Alles over fermenteren
Tessa Emmen

Alles over fermenteren

maandag 15 mei 2023
Fermentatie is een eeuwenoud proces waarbij micro-organismen zoals bacteriën, schimmels en gisten gebruikt worden om voedsel te maken. Door het fermentatieproces worden de eigenschappen van voedsel veranderd en ontstaan er nieuwe smaken. Fermentatie werd in het verleden veel gebruikt als methode om voedsel te bewaren. Tegenwoordig is fermenteren erg populair vanwege de gezondheidsvoordelen. In dit artikel bespreken we alles over fermentatie, lees snel verder als je hier nieuwsgierig naar bent!

Wat is fermenteren?

Fermenteren is een proces waarbij micro-organismen, zoals bacteriën, schimmels en gisten, worden gebruikt om de eigenschappen van voedsel te veranderen. Het proces kan met of zonder zuurstof plaatsvinden. Door enzymen die de micro-organismen aanmaken tijdens de groei, verandert de zuurgraad, smaak, geur en uiterlijk van het voedsel. Dit proces wordt fermenteren genoemd en wordt gebruikt om voedsel te conserveren, om nieuwe smaken te creëren en om de verteerbaarheid van voedsel te verbeteren.

Geschiedenis van fermenteren

Het proces fermenteren is al duizenden jaren oud. Het werd vroeger veel gebruikt om voedsel te bewaren en voedselverspilling tegen te gaan. Een bekend voorbeeld is het fermenteren van kool tot zuurkool. Het proces van fermenteren werd al in de 6e eeuw voor Christus gebruikt door de Chinezen om sojasaus te maken. Ook in Europa werd fermenteren veel gebruikt, bijvoorbeeld voor het maken van bier en wijn. Door de uitvinding van de koelkast is fermenteren minder noodzakelijk geworden, maar tegenwoordig wint het weer aan populariteit vanwege de gezondheidsvoordelen.

Gezondheidsvoordelen van fermenteren

Er zijn een tal aan gezondheidsvoordelen van gefermenteerd voedsel. Het kan de verteerbaarheid van voedsel verbeteren en de opname van voedingsstoffen bevorderen. Bovendien kan fermentatie helpen bij het herstellen van de darmflora en daarmee bijdragen aan een gezonde spijsvertering. Door de afbraak van suikers tijdens het fermentatieproces zijn gefermenteerde producten vaak lager in suiker en calorieën dan niet-gefermenteerde producten. Een ander voordeel van gefermenteerde voedingsmiddelen is dat ze vaak rijk zijn aan probiotica, wat levende micro-organismen zijn die een gunstige invloed hebben op onze darmflora en daarmee onze gezondheid. Probiotica kunnen helpen bij het versterken van ons immuunsysteem, het verbeteren van de spijsvertering, het verminderen van ontstekingen in het lichaam en het verlagen van het risico op bepaalde ziekten zoals prikkelbare darm syndroom en darmkanker.

 Hoe kun je zelf fermenteren?

Het is erg eenvoudig om zelf te fermenteren. Je kunt groenten, fruit, granen, zuivel en vlees fermenteren. Het enige wat je nodig hebt, zijn steriele potten, water, zout en eventueel een startercultuur. Een startercultuur is een mengsel van bacteriën, schimmels en gisten dat het fermentatieproces op gang brengt. Een veelgebruikte methode voor het fermenteren van groenten is het maken van zuurkool. Dit kan worden gedaan door fijngesneden witte kool in een pot te doen met een beetje zout en het geheel een paar weken te laten fermenteren bij kamertemperatuur. Andere populaire gefermenteerde groenten zijn kimchi en gefermenteerde wortels. Het fermenteren van zuivelproducten, zoals yoghurt en kefir, vereist een startercultuur van bacteriën die de lactose in de melk omzetten in melkzuur. Het is ook mogelijk om kaas te maken door melk te laten fermenteren met behulp van specifieke bacteriestammen.

Veiligheid

Hoewel fermentatie een veilige en natuurlijke manier is om voedsel te conserveren en de smaak te verbeteren, zijn er enkele belangrijke veiligheidsaspecten waarmee rekening moet worden gehouden. Het gebruik van verkeerde apparatuur, onhygiënische omstandigheden of onvoldoende zout of zuur kan leiden tot de groei van schadelijke bacteriën en bederf van het voedsel. Daarom is het belangrijk om altijd te werken met schone apparatuur en hygiënische omstandigheden. Het gebruik van een zuur of zout kan helpen om de groei van schadelijke bacteriën te remmen en de fermentatie veiliger te maken.

Conclusie

Fermentatie is een eeuwenoude techniek om voedsel te conserveren en te veranderen. Het proces wordt gebruikt voor veel producten, van zuivel tot groenten, van bier tot worst. Gefermenteerd voedsel kan niet alleen heerlijk zijn, maar ook tal van gezondheidsvoordelen bieden, zoals het bevorderen van een gezonde darmflora en het versterken van immuniteit. Waar wacht je nog op en haal je weckpotten uit de kast om eens lekker te gaan fermenteren!

Heb jij wel eens iets zelf gefermenteerd? Wat vond je van het proces? Laat het ons weten in een reactie, op Facebook of op Instagram. Wij zijn benieuwd!

 

Lees ook

Snacken in januari: plantaardige tussendoortjes die wél werken
  • 14 January 2026

Snacken in januari: plantaardige tussendoortjes die wél werken

Het mag dan wel januari zijn, maar dat betekent niet dat snacken verboden is

  • Karlijn Swaen
Artikel bekijken
Volg nu het WhatsApp-kanaal van De Hippe Vegetariër!
  • 25 November 2025

Volg nu het WhatsApp-kanaal van De Hippe Vegetariër!

Heb jij soms geen tijd om dagelijks alle blogs, social posts en recepten bij te houden

  • Redactie
Artikel bekijken
5 manieren om je ontbijt nét wat leuker te maken (zonder extra moeite)
  • 22 January 2026

5 manieren om je ontbijt nét wat leuker te maken (zonder extra moeite)

Misschien eet jij al maanden hetzelfde ontbijt en ben je toe aan eens wat anders, dan is dit artikel voor jou

  • Karlijn Swaen
Artikel bekijken

1 Reacties

Zelf fermenteren van bv wortelen, uien of kimchi is geweldig....na het inmaken heb je in no time een heerlijke smaakmaker die heel wat extra kleur geeft aan allerlei gerechten. Ik had laatst een bijzonder 'vegan kaasje' het bleek eigenlijk gefermenteerde cashewnoten met wat eenvoudige kruiden te zijn. Ik zou dit ook willen proberen...maar ik vermoed dat een starter hierbij wel nodig is. Wat zou ik hiervoor kunnen gebruiken.?

22:44 16 februari 2024

Hi, leuk dat je net als wij zo dol bent op het fermenteren van groenten! En dat vegan kaasje klinkt heerlijk. Wij hebben een paar eenvoudige recepten voor het maken van vegan 'kaasjes', zie hier: https://www.dehippevegetarier.nl/gezonde-vegetarische-recepten/vegan-party-kaas-en-pate-plankje/ Hopelijk kun je hier mee vooruit! Groetjes, Saar

11:26 20 februari 2024

Een reactie geven

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met een *.