Is biologisch altijd beter voor het milieu?

dinsdag 08 oktober 2024

Ah, biologisch eten. Het klinkt zo aantrekkelijk. Je loopt in de supermarkt, ziet een felgroene sticker met ‘biologisch’ en denkt: "Yes! Goed bezig voor mezelf én voor de planeet." Maar, wacht even... Is dat écht zo? Is biologisch eten per definitie beter voor het milieu? Laten we er met een frisse blik naar kijken, zonder meteen in de "biologisch is heilig" of "alles is marketing" valkuil te trappen.

Wat betekent ‘biologisch’ eigenlijk?

Biologisch eten gaat over meer dan alleen het vermijden van chemische bestrijdingsmiddelen. Denk aan eerlijke productie, dierenwelzijn, geen genetisch gemodificeerde organismen (GMO's), en aandacht voor biodiversiteit. Geweldig, toch? Zeker, maar het is niet zo simpel als het lijkt. Het label ‘biologisch’ vertelt je niet alles over de impact op het milieu.

Minder chemicaliën, meer grondgebruik

Laten we beginnen met het duidelijke voordeel: biologisch boeren vermijdt chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Goed nieuws voor de bodem en biodiversiteit. Maar, (ja, er is altijd een 'maar') biologische landbouw is vaak minder efficiënt in termen van opbrengst. Omdat er geen chemische hulpmiddelen worden gebruikt, heb je soms meer grond nodig om dezelfde hoeveelheid voedsel te produceren. Een studie van de Universiteit van Oxford ontdekte zelfs dat biologische landbouw 40% meer grond nodig heeft om dezelfde opbrengst te halen als conventionele landbouwrondgebruik kan betekenen dat er meer natuurgebieden worden omgezet in landbouwgrond, wat juist ten koste gaat van biodiversiteit.

Dan hebben we ook nog de koolstofvoetafdruk. Biologische landbouw stoot meestal minder CO2 uit per hectare, omdat het minder afhankelijk is van kunstmest (die een gigantische hoeveelheid energie vergt om te produceren). Dus een schouderklopje voor biologisch op dit gebied!

Maar er is weertje onder het gras: omdat biologische landbouw minder efficiënt is, betekent dit dat er per kilo product meer uitstoot kan zijn, simpelweg omdat je meer land, machines en werk nodig hebt. Klinkt een beetje contra, toch?

Lokaal of biologisch?

Het klinkt superhip om te kiezen voor biologische avocado’s uit Mexico of biologische quinoa uit Peru, maar... Hoe ver moeten deze producten reizen om op jouw bord te belanden? Transport kan een behoorlijke hoeveelheid CO2 uitstoten, vooral als het via vliegtuig gebeurt. Dus zelfs als een product biologisch is, kan het zijn dat lokaal geteeld (zelfs zonder biologisch label) een kleinere ecologische voetafdruk heeft. "Biologisch" en "duurzaam" zijn niet altijd synoniemen.

Samenvattend: Is biologisch per se beter voor het milieu?

Dus, is biologisch beter voor het milieu? Het korte antwoord is: het hangt ervan af. Biologisch biedt voordelen zoals minder pesticiden en meer aandacht voor dierenwelzijn. Maar qua efficiëntie en landgebruik schiet het soms tekort, wat kan leiden tot grotere milieubelasting op andere gebieden.

Wil je echt je steentje bijdragen aan een beter milieu? Dan is het misschien slim om niet alleen te kijken naar het label ‘biologisch’, maar ook naar waar je eten vandaan komt en of je eten verspilt. Biologisch is een deel van de puzzel, maar niet de heilige graal.