IJs maken zonder ijsmachine
3.4 (67.5%) 8 votes

Een goeie ijsmachine is de moeite waard als je regelmatig ijs maakt maar niet noodzakelijk als je van lekker ijs houdt. Je kan ook ijs maken zonder ijsmachine: luchtig roomijs lukt prima en parfait en granité kan je niet eens maken in een ijsmachine. Er zijn 3 manieren om lekker ijs te maken zonder ijsmachine: Eke van Koken met Kennis legt het ons uit!

Van IJskristallen tot IJs
IJs dat alleen uit water bestaat wordt keihard als het bevriest. Zo hard dat je een hamer nodig hebt om het kapot te slaan. Niet echt lekker dus. Dit komt omdat de miljoenen ijskristallen die ontstaan tijdens het invriezen aan elkaar vast groeien tot een zeer stevig netwerk. Wanneer je stoffen zoals vet, suiker, eiwitten en fruit aan water toevoegt dan nestelen deze zich tussen de ijskristallen waardoor deze moeilijker groot en hard worden. Alcohol en pectine (uit de celwanden van veel fruitsoorten) hebben een vergelijkbare functie in ijs. Aan industrieel consumptie-ijs worden vaak stabilisatoren toegevoegd (guargom, carrageen, Johannesbroodpitmeel) om te voorkomen dat ijs hard wordt. Deze toevoegingen maken het ook mogelijk om ‘light’ ijs te maken met minder vet en suiker.

Klein is fijn
De grootte van de ijskristallen in het ijs zijn bepalend voor de textuur. Hoe kleiner de kristallen hoe smeuïger het ijs. De meest gebruikte techniek om de kristalgrote te beperken is vriezen en roeren tegelijk. Precies wat er in een ijsmachine gebeurt. Door het draaien worden de ijskristallen voortdurend gebroken waardoor het ijs niet hard kan worden. Als je geen machine hebt moet je dus zelf roeren. Dat is lastig als het ijs in de vriezer staat. Sommige recepten schrijven voor dat je gedurende enkele uren elk kwartier moet roeren maar ik vind dat veel gedoe en het resultaat is meestal teleurstellend. Gelukkig zijn er andere methoden om de groei van harde ijskristallen tegen te gaan! We bespreken ze hieronder.

Methode 1: Vet, suiker en lucht toevoegen voordat je ijs in de vriezer gaat
Methode 1 kom je op internet tegen in talloze recepten voor ‘no machine icecream’. Super makkelijk en slim is het mengen van opgeslagen slagroom met gecondenseerde melk. Je hebt dan in één keer lucht, vet, eiwitten en suiker. Voeg daar je favoriete smaakjes aan toe zoals geraspte chocolade, fijngehakte fudge of koekjesdeeg en je maakt je eigen Ben & Jerries smaken in een handomdraai. Vries dit ijs in één persoonsbekertjes in, dat versnelt het aanvriezen van het water waardoor kristalvorming wordt verkleind. Ook helpt het om je vriezer op ‘superfrost’ te zetten als dat kan. De klassieke parfait is ook gebaseerd op deze methode.

Methode 2: Maal je ijs na het invriezen fijn
Methode 2 is lastiger thuis zonder speciale ijsstaafmixer. Maar ik ben tegen een aantal leuke ideeën aangelopen van inventieve ijsmakers. Je kunt bijvoorbeeld blokjes bevroren fruit fijnmalen in een keukenmachine of blender en deze vermengen met een beetje room of yoghurt. Gebruik honing, agavesiroop of stevia om het ijs te zoeten en doe het in één persoonsbekertjes terug in de vriezer om het nog even aan te vriezen. Bevroren fruit geeft direct een half bevroren ijs waardoor het minder lang in de vriezer hoeft. Harde kristalvorming wordt daarom beperkt. Ook draait een keukenmachine lucht in het ijsmengsel wat de zachtheid van het ijs bevorderd. Een heel makkelijk recept is 250 g bevroren fruit met 2,5 dl yoghurt en 2,5 eetlepel honing.

Methode 3: niks doen en grote ijskristallen gewoon lekker gaan vinden
Methode 3 is de kristalvorming in je voordeel gebruiken. De heerlijk frisse granité is hier het voorbeeld van. Bij dit ijs gaat het juist om de knapperige ijskristallen. Simpel gesteld is een granité knetterhard bevroren water met smaak wat in grove kristallen wordt geschraapt of vermalen. Dat schrapen doe je tijdens het invriezen van de ijsbasis: elk uur even met een vork eroverheen om de ijskristallen los te maken. Omdat het water in een granité juist wel grote harde ijskristallen moet kunnen vormen moet je oppassen met de hoeveelheid suiker. Eiwitten of vet worden helemaal niet gebruikt omdat die net als de suiker kristalvorming tegengaan. Alcohol is wel een handig ingrediënt. Het versterkt de smaak (als je een passende likeur of wijn toevoegt) en het maakt de ijskristallen net iets zachter. Zo hoef je een granité van wijn en rood fruit niet te schrapen tijdens het invriezen, de alcohol houdt het ijs zacht genoeg.

Gezonder ijs
Wil je het ijs gezonder? Gebruik dan yoghurt in plaats van slagroom en een natuurlijke suiker zoals kokosbloesemsuiker of ahornsiroop. Veganistisch kan ook! Gebruik dan gekookt kikkererwtenvocht (uit een potje, 50 ml per ei) en spatel er sojayoghurt of kokoscrème doorheen.

Ben jij ook zo dol op ijs maar heb je geen ijsmachine? Dit is de oplossing! Ga jij aan de slag met één van Eke’s methodes? Laat het ons weten in een reactie of via Facebook, Instagram of Twitter. We zijn heel benieuwd!

Summary
recipe image
Recipe Name
IJs maken zonder IJsmachine
Published On
Preparation Time
Cook Time
Total Time
Average Rating
3.51star1star1star1stargray Based on 10 Review(s)

NIEUWSBRIEF

Schrijf je nu in en ontvang GRATIS 20 pagina’s uit ons boek De Hippe Vegetariër!